Duurzame kieswijzer De Ronde Venen

Duurzaamheidscoalitie meet de verkiezingsprogramma’s door: Drie partijen behoorlijk ‘groen’

Voor wie bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart ‘groen’ wil stemmen, valt er heel wat te kiezen. Maar liefst drie partijen hebben van de Duurzaamheidscoalitie het predicaat ‘groen’ gekregen: GroenLinks/PvdA, D66 en ChristenUnie/SGP.

Dat is de uitkomst van de eerste kieswijzer van de Duurzaamheidscoalitie. De Duurzaamheidscoalitie is een samenwerkingsverband van de Energieke Rondeveners, Grootouders voor het Klimaat, Veenwind en Zon op De Ronde Venen. Deze vier organisaties willen De Ronde Venen duurzamer maken, en besloten vorig jaar hun krachten daartoe te bundelen. Ze traden voor het eerst als eenheid naar buiten met het Duurzaamheidscongres, vorig jaar in Baambrugge.

Duurzame-kieswijzer-de-ronde-venen-totaal-2026

De resultaten

In de aanloop naar dat congres stelde de Duurzaamheidscoalitie een lijst op van acties die in een duurzaam gemeentebeleid niet mogen ontbreken. De leden van de coalitie gingen, met die Menukaart in de hand, in gesprek met alle partijen die meedoen aan de verkiezingen om hun programma’s zo groen mogelijk te krijgen. Nu presenteert de Duurzaamheidscoalitie de laatste stap: een onderzoek naar de ‘groenheid’ van de verkiezingsprogramma’s.

Naast de drie partijen die als groen worden bestempeld, zijn er drie die volgens Duurzaamheidscoalitie redelijk scoorden, en oranje werden gekleurd: Lokaal en Fair, CDA en, met de hakken over de sloot, de VVD. Deze drie noemden minder concrete maatregelen dan de drie groene partijen, en lieten sommige belangrijke punten helemaal of grotendeels buiten hun programma.

Drie partijen scoorden rood, en dus duidelijk onvoldoende. De Seniorenpartij kwam nog in de buurt van de score van de VVD, maar kreeg toch een rode kleur die betekent: niet duurzaam. Ronde Venen Belang en 50Plus scoorden overtuigend een dieprode kleur.

Duurzame-kieswijzer-gemeente-de-ronde-venen-2026-per-thema

De verschillen tussen de partijen

Een paar voorbeelden kunnen duidelijk maken hoe de beoordeling tot stand is gekomen. Laten we kijken wat de partijen willen doen om de doelstellingen van het Akkoord van Parijs te halen: in 2050 klimaatneutraal. Lokaal en Fair wil dat de gemeente die doelstellingen onderschrijft, en ‘haalbare stappen’ gaat zetten.

Dat is al mooi, maar ChristenUnie/SGP wil een ‘spoorboekje’ voor de komende periode, met concrete stappen die er moeten worden gezet. Dat is veel concreter, en levert daarom meer punten op.

Hoe anders staat het er bij de VVD. Die stelt geen enkel doel, maar zegt alleen dat elke stap ‘haalbaar en betaalbaar’ moet zijn, oftewel: kalm aan met dat klimaatbeleid. En Ronde Venen Belang gaat nog weer een stapje verder, door alleen te stellen dat we niet moeten ‘doorslaan’. En de partij kiest er net als vier jaar geleden voor om nog wat te schamperen over dat klimaatgedram: ‘Het is niet zo dat de postzegel die De Ronde Venen het verschil maakt.’

Voor de gemeentelijke huishouding (gemeentehuis, diensten, eigen inkoop) is de Menukaart van de Duurzaamheidscoalitie zeer concreet: elk jaar moet de uitstoot van CO2 (direct plus indirect) met 5 procent omlaag. Wat stellen de partijen voor? RVB stelt dat de gemeente ‘moet streven naar duurzaam investeren’. Preciezer dan dat wordt het niet.

Veel verder gaat GroenLinks/PvdA, die wil dat in 2030 de helft van alles wat de gemeente koopt, circulair is. Dat wil zeggen dat de helft van de materialen worden hergebruikt. In 2040 moet dat 100 procent zijn. Een aantal partijen heeft opgenomen dat de gemeente bij aanbestedingen moet eisen dat er circulair moet worden gewerkt.

Voor het klimaat zijn de plannen voor de productie van duurzame energie erg belangrijk. Dat is een terrein waar gemeenten echt het verschil kunnen maken. Drie partijen zien meer in kerncentrales dan in windmolens. Dat zijn Ronde Venen Belang en, in mindere mate, Seniorenpartij en Lokaal en Fair. Dat pleidooi voor kerncentrales levert die partijen geen punten op in de groene kieswijzer. De gemeente heeft er namelijk helemaal niets over te zeggen.

CDA, D66 en de Seniorenpartij willen ruimte voor kleine (boerderij-)molens. Lokaal en Fair, GroenLinks/PvdA en ChristenUnie/SGP zetten de deur voor grote windmolens op een kier. Dat levert punten op in de groene kieswijzer, want windenergie wordt beschouwd als cruciaal voor de stroomvoorziening van de toekomst.

Waarom een duurzame kieswijzer

Duurzaamheid raakt ons dagelijks leven: onze energierekening, de beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen, de kwaliteit van onze leefomgeving en de toekomst van onze kinderen. De gemeenteraad maakt keuzes over energieopwekking, verduurzaming, woningbouw, mobiliteit en participatie — keuzes die direct invloed hebben op hoe duurzaam en leefbaar De Ronde Venen is en blijft. Daarom is het logisch om duurzaamheid mee te wegen in uw stemkeuze.

De Duurzaamheidscoalitie heeft voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart deze kieswijzer opgesteld om inzicht te geven in hoe duurzaam wij de plannen vinden die partijen in hun verkiezingsprogramma's noemen. Zodat u geïnformeerd en bewust kunt kiezen over de koers die past bij uw visie op een toekomstbestendige en leefbare gemeente.

Over de resultaten

De partijen die groen scoren hebben veel oog voor duurzaamheid en besteden in hun programma aandacht aan veel verschillende aspecten van duurzaamheid. De partijen die oranje scoren hebben wel oog voor duurzaamheid maar noemen minder maatregelen of laten sommige aspecten vrijwel buiten beschouwing. De partijen die rood scoren hebben weinig aandacht voor duurzaamheid of menen dat op gemeentelijk niveau niet of nauwelijks actie nodig is.

De beoordeelde thema's

De kleurscore is opgebouwd door de verkiezingsprogramma's van de 9 partijen die meedoen in De Ronde Venen te vergelijken met de aanbevelingen uit de menukaart en de speerpunten van de Duurzaamheidscoalitie. De aanbevelingen zijn gebundeld in 5 thema's van duurzaamheid en elke partij is per thema zijn voorzien van een score.

In het eerste thema, de Klimaattransitie, gaat het vooral om het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen, zoals CO2 en methaan. Onderschrijven partijen de (tussen)doelen uit het Klimaatakkoord? Accepteren ze de verantwoordelijkheid van de gemeente om hieraan bij te dragen? Sporen ze de gemeente aan om in de eigen organisatie de uitstoot terug te brengen, bijvoorbeeld door duurzaam aan te besteden? En hoe zien ze de voorbeeldfunctie van de gemeente richting de inwoners?

Het tweede onderdeel is de Energietransitie. Realiseren partij zich dat de energietransitie vergt dat we en heel veel energie moeten besparen en de resterende energiebehoefte omzetten van fossiele brandstof naar elektriciteit en zorgen voor zoveel mogelijk duurzame opwek binnen de gemeente? Welke plannen hebben ze wat betreft het isoleren en aardgasvrij maken van alle woningen? Hebben ze oog voor de netcongestie en voor de maatregelen die daarom de komende jaren nodig zijn? Zien ze mogelijkheden voor het duurzaam opwekken van energie, anders dan door zon op dak? Kiezen ze voor lokaal eigendom?

Onze huidige manier van produceren en consumeren (de lineaire economie) put de aarde en vooral de grondstoffen uit en is niet langer haalbaar. We moeten overstappen naar – en dat is het derde thema – een Circulaire economie. Wat zeggen partijen hierover? Denk aan verdergaande afvalscheiding, aan het kopen en gebruiken van gerecyclede producten, aan repareren en aan hergebruik. En wat zeggen ze over circulair bouwen?

Het vierde thema is Biodiversiteit. Belangrijk, omdat biodiversiteit van grote invloed is op onze leefbaarheid, op onze voedselvoorziening en op de volksgezondheid. Hieronder valt alles wat met 'groen’ te maken heeft, van Natuurnetwerk Nederland tot volkstuin, van bos tot berm, van aanplant tot onderhoud tot bomenkap. Ook klimaatadaptatie valt hieronder, het tegengaan van hittestress en van wateroverlast. Wat staat erover in de partijprogramma's?

Tot slot het thema Duurzame mobiliteit. Wat vinden de partijen van het stimuleren van fietsgebruik en van de keuzes in wegaanleg en wegonderhoud die hiervoor nodig zijn? Pleiten ze voor maximaal 30 km/u overal in de bebouwde kom? Wat zeggen ze over de rol van de auto? Particulier of deelauto? Fossiel of elektrisch? Noemen ze de gevolgen voor de uitstoot en voor de leefbaarheid?

Partijprogramma's

Klik op onderstaande links om de partijprogramma’s in detail te bekijken:

Kieskompas De Ronde Venen

Wil je weten wat de standpunten zijn van de partijen op andere actuele onderwerpen? Vul dan het Kieskompas in van De Ronde Venen.