Om de klimaatverandering te stoppen of vertragen zullen de komende jaren bijna alle woningen van het aardgas af moeten. Ook in gemeente De Ronde Venen. Een warmtepomp is dan een geschikt alternatief om de woning te verwarmen en van warm tapwater te voorzien. Die draait op elektriciteit maar haalt een groot deel van de voor verwarming benodigde energie uit de lucht, de bodem of water. Dat zijn gratis energiebronnen.
Bewoners van individuele woningen kunnen kiezen voor een individuele lucht-water warmtepomp. Als woningen vrij dicht op elkaar staan is dat vaak geen ideale oplossing. Denk aan geluidsoverlast van de buiten-unit.
Maar het kan ook anders
In stadse omgevingen, waar veel woningen dicht op elkaar staan, is de ontwikkeling van een warmtenet soms een optie. Dat loopt de laatste jaren niet echt vlot. Er zijn zorgen over de (hoge) kosten en de zeggenschap.
In woonwijken waar de bebouwing iets minder dicht is, is een mini-warmtenet mogelijk een geschikt alternatief. Denk aan een straat, een woonblok, woningen rondom een pleintje, eventueel een appartementencomplex. Dat soort situaties hebben we veel in onze gemeente.
Bij een mini-warmtenet wordt voor een groepje van maximaal 10 woningen een gesloten bodemenergiesysteem aangelegd. Dat zijn gedeelde bodemlussen die warmte uit de ondergrond omhoog halen. In iedere woning wordt op die lussen een water-water warmtepomp aangesloten, vaak met een eigen boiler. De buitenunit van die warmtepompen zit dus onder de grond, onzichtbaar, je ziet en hoort er niks van. De woningen moeten redelijk tot goed zijn geïsoleerd.
De voordelen
Zo’n mini-warmtenet heeft een aantal voordelen. Er zijn geen individuele buiten-units meer nodig die ruimte innemen en die geluidsoverlast kunnen opleveren voor jezelf en de buren.
Het rendement van een aangesloten warmtepomp is vooral in de winter hoger, want in de ondergrond is de temperatuur zomer en winter hetzelfde, ongeveer 10 graden. De bodemlussen gaan >50 jaar mee en zijn onderhoudsvrij. Bij vloerverwarming of geschikte lage temperatuur convectoren in een woning kan zo’n systeem ook heel goedkoop passief koelen. Dat verlaagt de temperatuur in de zomer een paar graden. Ook is de belasting van het stroomnet bij een mini-warmtenet vaak lager.
De totale kosten/jaar van een mini-warmtenet zijn lager dan verwarmen met aardgas, maar gemiddeld wel een paar 100 Euro hoger dan verwarmen met individuele warmtepompen. Voor een energiezuinige tussenwoning is het verschil echter heel klein. Tegenover de gemiddeld wat hogere kosten staan de bovengenoemde voordelen.
Samen met je buren
Zo’n mini-warmtenet vergt samenwerking tussen buren onderling. De gedeelde bodemlussen worden een gezamenlijk eigendom. Er zijn verschillende manieren om dat goed te regelen. Voor de opstart- en onderzoeksfase, en ook voor de aanleg zijn vaak subsidies en/of goedkope leningen beschikbaar.
In verschillende gemeenten van de provincie Utrecht is in 2025 en 2026 ervaring opgedaan met de aanleg van een aantal mini-warmtenetten. Ook de ondergrond in gemeente De Ronde Venen is hiervoor geschikt.
Als groepjes bewoners (buren) belangstelling hebben voor de aanleg van een eigen mini-warmtenet, dan kunnen ze contact opnemen met de Energieke Rondeveners. Die kunnen je dan op weg helpen om de mogelijkheden verder te onderzoeken. Stuur daarvoor een e-mail met contact gegevens naar gerhard@energieke-rondeveners.nl.
